માત્ર ભગવાન રામ જ નહીં, લંકાપતિ રાવણ પાસેથી પણ શીખી શકો છો, જીવન સાથે જોડાયેલા આ સાત મોટા પાઠ…

દર વર્ષે દશેરાના સમયે આપણે બધા લંકાપતિ રાવણનું દહન કરવાનું યાદ રાખીએ છીએ, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમામ દુષણો પછી પણ તેમાં કેટલીક એવી સારી બાબતો છે જે આજે પણ આપણને સારા પાઠ આપે છે.

ભગવાન રામની કથા એટલે કે રામાયણ રાવણ વિના પૂર્ણ થતી નથી. રાવણ, જેની છબી આપણે ઘણી વખત તમામ રામલીલા, ટીવી સિરિયલ અને ફિલ્મો વગેરેમાં વિલન તરીકે જોતા હોઈએ છીએ. તેઓ વેદ, તંત્ર-મંત્રો, સિધ્ધિઓના જાણકાર હતા. તેની પાસે ન સમજાય તેવી શક્તિઓ હતી.

જે રાવણને દર વર્ષે દશેરામાં સળગાવવા માટે યાદ કરવામાં આવે છે, તમામ દુષણો હોવા છતાં, કેટલીક એવી સારી બાબતોનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે ભગવાન રામે પોતે તેમના નાના ભાઈ લક્ષ્મણને શીખવા માટે તેમની પાસે મોકલ્યા હતા. ચાલો આપણે મહાપંડિત રાવણ સાથે જોડાયેલી તે વસ્તુઓ જાણીએ જે આજે પણ આપણને મહાન પાઠ આપે છે.

રાવણના જીવનમાંથી આપણને સૌથી મોટો પાઠ એ મળે છે કે આપણે ક્યારેય આપણા દુશ્મનને ઓછો ન આંકવો જોઈએ. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે રાવણે પોતાના જીવનમાં આ મોટી ભૂલ કરી હતી. જેમને તેણે સામાન્ય વાંદરા અને રીંછ માન્યા હતા, તેઓએ તેની આખી સેનાનો નાશ કર્યો હતો.

મૃત્યુ સમયે લંકાના પતિ રાવણે લક્ષ્મણને કહ્યું હતું કે કોઇપણ શુભ કાર્ય જલદીથી કરવું જોઇએ. સારા કામમાં ક્યારેય વિલંબ ન થવો જોઈએ.

રાવણ ભગવાન શિવનો મહાન ઉપાસક હતો. જેમના આશીર્વાદથી તેમણે તમામ પ્રકારની સત્તા પ્રાપ્ત કરી હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે રાવણે લંકામાં ભગવાન શિવના છ કરોડથી વધુ શિવલિંગની સ્થાપના કરી હતી. સખત દ્રઢતાના બળ પર રાવણે શનિદેવને બંધક બનાવ્યા હતા. જેમને હનુમાનજીએ મુક્ત કર્યા હતા.

તંત્ર-મંત્ર, જ્યોતિષ ઉપરાંત રાવણને રસાયણશાસ્ત્રનું પણ સારું જ્ઞાન હતું, જેના આધારે તેણે અનેક ચમત્કારિક કાર્યો કર્યા. તેમના જ્ઞાનનો સાચો પુરાવો રાવણ સંહિતા છે. જે માત્ર જ્યોતિષીઓ માટે જ નહીં પણ તંત્રપ્રેમીઓ અને શિવ ઉપાસકો માટે પણ ખૂબ ઉપયોગી છે.

લક્ષ્મણને જ્ઞાન આપતા રાવણે કહ્યું કે જીવનમાં ક્યારેય કોઈને તિરસ્કાર ન કરવો જોઈએ. ઉલ્લેખનીય છે કે બ્રહ્માજી પાસેથી અમરત્વનું વરદાન માંગતી વખતે તેમણે કહ્યું હતું કે મનુષ્યો અને વાંદરાઓ સિવાય કોઈ તેમને મારી શકે નહીં, કારણ કે તેઓ માનવો અને વાંદરાઓને તુચ્છ ગણે છે.

જીવનમાં હંમેશા અભિમાન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે રાવણને તેની સંપત્તિ, જ્ઞાન અને શક્તિ વગેરે પર ખૂબ જ ગર્વ હતો. તેઓ માનતા હતા કે સત્તાના જોરે કંઈપણ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે, પરંતુ તેમનું ગૌરવ તેમના પતનનું કારણ બન્યું.

રાવણ પોતાનું તમામ કાર્ય સંપૂર્ણ સમર્પણ અને નિષ્ઠાથી કરતો હતો અને તે પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી તે તેના માટે સતત પ્રયત્નો કરતો હતો. કોઈપણ કામ પ્રત્યેનો જુસ્સો અથવા કહો કે જોશ રાવણ પાસેથી શીખી શકાય છે.