મનસા મુસાઃ ઈતિહાસના ‘સૌથી ધનિક વ્યક્તિ’ની વાર્તા જેણે પોતાના જ દેશને બનાવી દીધો કંગાળ…

જ્યારે વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિની વાત આવે છે, ત્યારે પ્રથમ નામ જે ધ્યાનમાં આવે છે તે છે ટેસ્લાના માલિક એલોન મસ્ક અને એમેઝોનના માલિક જેફ બેઝોસ. આ બે નામો સિવાય પણ અબજોપતિઓની યાદીમાં ઘણા નામ છે. દરમિયાન, જો આપણે ઇતિહાસના પૃષ્ઠો પર નજર કરીએ તો, એલોન મસ્ક અને એમેઝોન કંઈ નથી, કારણ કે પશ્ચિમ આફ્રિકાના સમ્રાટ, મનસા મુસા, 14મી સદીમાં સૌથી ધનિક વ્યક્તિ માનવામાં આવતા હતા.

તેણે ઘણા વર્ષો સુધી શાસન કર્યું.



એવું કહેવાય છે કે મનસા મુસા પાસે એટલી બધી સંપત્તિ હતી કે કોઈ આ સંપત્તિનો અંદાજ પણ લગાવી શક્યું ન હતું. એટલું જ નહીં, પરંતુ એક મેગેઝિને લખ્યું છે કે, મુસા એટલો અમીર હતો કે કોઈ અનુમાન કરી શકે તેથી પણ વધુ. તો ચાલો જાણીએ મનસા મુસાની કહાની.

મુસાને તેના મોટા ભાઈ પછી ગાદી મળી

વાસ્તવમાં, 1280 માં જન્મેલા મનસા મુસાના મોટા ભાઈ મનસા અબુ બકર, 1312 સુધી શાસન કર્યું. આ દરમિયાન, જ્યારે તેણે લાંબા પ્રવાસ પર જવાનું નક્કી કર્યું, ત્યારે તેના નાના ભાઈ મનસા મુસાએ બાગડોર સંભાળી.



મનસા મુસા I ટિમ્બક્ટુનો રાજા હતો. એવું કહેવાય છે કે દુનિયાનું અડધું સોનું મુસા પાસે હતું. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે વિશ્વભરમાં સોનાની માંગ વધી છે, ત્યારે મનસા દિવસેને દિવસે વધુ સમૃદ્ધ બનતો ગયો. જ્યારે તેણે સિંહાસન સંભાળ્યું, ત્યારે તે વિશાળ સોનાના ભંડારનો માલિક હતો.

મનસા શું છે?



તમને જણાવી દઈએ કે, મનસા જેને સમ્રાટ કહેવામાં આવે છે, તેથી જે વ્યક્તિ સિંહાસન પર બેસે છે તેને મનસા કહેવામાં આવે છે. બીબીસીના એક રિપોર્ટ અનુસાર, મૂસાની સંપત્તિનો અંદાજ લગાવવો અશક્ય હતો. તે સમયે ગિની, બુર્કિના ફાસો, માલી, નાઇજર, ચાડ, મોરિટાનિયા, સેનેગલ, ગામ્બિયા સહિતના તમામ દેશો મૂસાની સલ્તનત હેઠળ આવ્યા હતા.

ઉદારતાવાદી હતા મનસા મુસા

તમને જણાવી દઈએ કે, માનસા મુસાનું અસલી નામ મુસા કેઇટા I હતું, જો કે બાદશાહ બન્યા બાદ તેને મનસા કહેવામાં આવતું હતું. એવું કહેવાય છે કે મનસા ખૂબ જ ઉદાર વ્યક્તિ હતા, લોકો પ્રત્યે તેમની ખૂબ જ દયા હતી, જેના કારણે એક સમયે તેમના કારણે સમગ્ર દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં ઉથલપાથલ થઈ ગઈ હતી.



મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર મનસા મુસાની સંપત્તિ 4,00,000 મિલિયન યુએસ ડોલરથી વધુ હતી. જોકે આ માત્ર અનુમાન હતું. ઈતિહાસકારોનું કહેવું છે કે મનસા મુસા આના કરતાં ઘણી વધુ સંપત્તિનો માલિક હતો.

મનસા મુસાની મક્કાની મુલાકાત ચર્ચામાં હતી

જો રિપોર્ટનું માનીએ તો 1324માં જ્યારે મુસા મક્કાની મુલાકાતે નીકળ્યા ત્યારે તેમની સાથે એક વિશાળ કાફલો હતો, જેને જોઈને બધા દંગ રહી ગયા. એવું કહેવામાં આવે છે કે તે સમયગાળા દરમિયાન લગભગ 60,000 લોકો મૂસાની યાત્રામાં જોડાયા હતા, જેમાં માત્ર 12,000 હજાર લોકો જ મૂસાના બચાવમાં તીખી નજર સાથે ચાલી રહ્યા હતા.



એટલું જ નહીં, રેશમી વસ્ત્રોમાં સજ્જ 500 લોકો મૂસાના ઘોડાની આગળ ચાલી રહ્યા હતા અને તેમના હાથમાં સોનાની લગડીઓ હતી. આ સિવાય 80 ઊંટોની બેચ પણ એકસાથે આગળ વધી રહી હતી, જેના પર લગભગ 136 કિલો સોનું લદાયેલું હતું.

મુસાને કારણે ઇજિપ્ત ગરીબ થઈ ગયું હતું



એવું કહેવાય છે કે આ યાત્રા દરમિયાન ઇજિપ્તની રાજધાની કૈરોમાંથી પસાર થતી વખતે મૂસાએ પોતાની સાથે લાવેલું સોનું અહીં રહેતા ગરીબોને દાનમાં આપ્યું હતું. આ પછી ઇજિપ્તને ગરીબોનો ચહેરો જોવો પડ્યો. સમગ્ર દેશમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો અને અર્થવ્યવસ્થા બરબાદ થઈ ગઈ હતી.

એટલું જ નહીં પરંતુ આ પછી સમગ્ર દેશમાં મોંઘવારી વધી ગઈ. રિપોર્ટ અનુસાર, આ પછી મુસાનું 57 વર્ષની વયે અવસાન થયું, ત્યારબાદ તેમના પુત્રએ ગાદી સંભાળી. પરંતુ તે પોતાના સામ્રાજ્યને રાજાની જેમ સંભાળી શક્યો નહીં. આ પછી મૂસાનું આખું સામ્રાજ્ય નાના ટુકડાઓમાં વેરવિખેર થઈ ગયું.